Overweging van zondag 29 januari 2017 door p. Tom Buitendijk

 

Inleiding

U allen van harte welkom in deze viering. Woorden die in onze dagen veel gebruikt worden zijn: zelfbeschikking, zelfredzaamheid en maakbaarheid. Ze drukken uit hoe krachtig en machtig de welvarende mens is. Maar als er iets gebeurt en zelfbeschikking afhankelijkheid wordt, zelfredzaamheid machteloosheid en maakbaarheid hulpeloosheid, dan voelt de mens zich teruggebracht tot niets. Dan bréékt hij. Jezus beveelt een andere levenshouding aan:  je van God afhankelijk weten, van Hem alles verwachten, je buigen onder zijn hand. Op God vertrouwen is best heel moeilijk. Je blijft er wel een héél mens van. Willen we zingen bidden om ontferming en God daarna prijzen in het Gloria.  

Overweging
“ Doe normaal of ga weg” is een paginagrote advertentie de heer Mark Rutte als leider van de VVD in de krant liet zetten. Ik wil niet op deze advertentie ingaan, maar alleen de vraag stellen of Doe normaal! nou een wijs advies is? Zou een advies Doe nou eens abnormaal! niet veel beter zijn? Wat is trouwens normaal? Dat wat nette mensen doen? Dat wat ons welgevallig is en het beste uitkomt? In de komende weken gaan we luisteren naar een lang stuk uit het evangelie volgens Mattheus dat we de Bergrede noemen. Iedere zondag horen we een ander stukje. Er is één stuk bij dat zo gaat: dat is de gewone praktijk, dat is normaal …. maar ik, Jezus, zeg jullie: “doe dat niet. Met normaal doen bouw je niets. Jij moet méér doen dan het gewone. Dat zullen de normalen wel onverwachts en verrassend vinden.  Meer doen dan het gewone. Maar je bouwt wel een samenleving op waar het goed toeven is. Voor iedereen.  De Bergrede waar we vandaag mee beginnen, begint met een zinnetje waar je niet overheen mag lezen:  Toen Jezus de menigte zag…. Hij ziet mensen die zich in de steek gelaten voelen door hun religieuze leiders. Ze vertellen hen niet over God. Alleen maar over zijn gebod. Hij ziet ook de beschadigde en gekwetste mensen. Hij ziet met een bewogen en medelijdend hart. Hij ging de berg op….berg als plaats van Godsontmoeting en plek om je opdracht te ontvangen. Mozes, Elia gingen Hem voor. Hij ging zitten …… een zetel drukt autoriteit uit. Een leerstoel. Een troon. Jezus spreekt vanaf hier gezagsvol. Hij geeft onderricht. Hij is de nieuwe Mozes.
Maar voordat hij echt begint aan zijn redevoering roept hij eerst alle mensen toe met de woorden: Jullie mogen er zijn! Het is goed dat je er bent! Ook al voel je je ongelukkig en ellendig, hier kun je geluk vinden! In jullie liggen krachten geborgen die nog aan het licht moeten komen! Probeer je niet aan te passen aan wat normaal heet. Geloof in je eigen kracht en waardigheid! Jullie zijn allemaal zalige mensen!  Je moet het maar durven zeggen tegen mensen die er verwaarloosd uitzien als schapen zonder herder. Jezus durft dat, omdat Hij in hen gelooft.
Zelfbeschikking, zelfredzaamheid en maakbaarheid zijn de woorden van een doodlopende samenleving. Niemand heeft zichzelf het leven gegeven en we gaan allemaal dood. Niemand kan zich bevrijden van de schulden en de lasten die hem als mens aankleven. Niemand kan zijn hulpeloosheid verbergen en de rollator is de mooiste uitvinding van de vorige eeuw. Kwetsbaarheid mag gezien worden.  Als je uit eigen kracht overeind wilt staan, dan bréék je en val je om.
In carrièremakers over anderen heen, in zoekers naar macht en aanzien, in superieure rijken, in dat soort mensen gelooft Jezus niet. Veel meer gelooft hij in hen die niet zo normaal zijn. Hij gelooft in mensen met een innerlijke kwaliteit zoals we die lazen bij de profeet Sefanja. Het gaat om mensen die gerechtigheid zoeken, in bescheidenheid leven, op God vertrouwen. Het gaat om mensen die zeggen: wij hebben dan wel niets uit onszelf maar zijn bereid van God te ontvangen. Het gaat om mensen die leven uit genade, Gods gratis giften aan ons.
Jezus gelooft veel meer in weerbare mensen dan in sterke mensen; meer in dienende mensen dan in heersende mensen; meer in kwetsbare mensen dan in mensen die de schijn ophouden van “kijk mij eens”. Hij gelooft meer in “softies” dan in krachtpatsers. Softies moeten het hebben van zachte krachten. Krachten die er niet sterk uit zien maar die wel taai en volhardend zijn. De zachte krachten worden aangewend met het oog op het geluk van de ander: treurenden worden troostbrengers; het verlangen naar gerechtigheid wordt tot honger en dorst om de ander tot zijn recht te laten komen; de vredebrengers zien in medemensen kinderen van God.
Gelukkig ben je als je ondanks alle tegenslag, verdriet en ellende hoopvol en volhardend zachtmoedig en barmhartig in de samenleving blijft staan. Tegen de menigte die er duidelijk slecht aan toe is, zegt Jezus: gelukkig ben je als bereid ben met een ander samen te werken aan een gavere samenleving.
Dat is niet normaal in een samenleving die gebouwd is op concurrentie en meer willen hebben dan een ander. Wees abnormaal en draag bij aan verbetering in plaats van mensen weg te sturen.   Zó leven vraagt: moed, oefening en aandacht. Je moet je telkens bewust worden dat jouw geluk erin bestaat anderen gelukkiger te maken. Maar dan mag je er ook op rekenen dat anderen ook aan jouw geluk en welzijn willen bijdragen.  Geluk is elkaar opbouwen, elkaar tot je recht laten komen, elkaar het goede gunnen. Geluk is nooit iets op je eentje; het is altijd iets wederzijds, iets van samen. Gelukkige mensen zijn samen op weg naar het visioen dat we het Rijk van God noemen: het land en een samenleving waarin iedereen rechtop kan lopen en vreugde uitstralen, waarin geen angst voor elkaar is en waarin God zelf alle tranen van onze ogen afwist.  De Bergrede van Jezus is een dringende oproep anders te leven dan zoals mensen uit zichzelf zouden doen. Het gaat om radicale goedheid en om vertrouwen dat het – hoe dan ook- goed komt. Christen zijn is daarmee altijd tegendraads.  Is de Bergrede van Jezus een leidraad voor politiek handelen vandaag? Niet concreet, maar wel als bron van inspiratie, zeggen velen. Op 23 augustus 1975 sprak Willem Aantjes zijn beroemde Bergrede uit. Deze is nu nog lezenswaardig en actueel. Hij vertaalde inspiratie in concreet politiek handelen.
We hebben afgelopen week gezien wat er gebeurt als Veiligheid voor mijzelf hoger wordt geacht dan Justitie, dan gerechtigheid voor allen. Onkreukbaarheid komt in gevaar. Er mag nooit meer een ministerie komen dat veiligheid belangrijker vindt dan rechtvaardigheid!  Wat Nederland nodig heeft is een bescheiden volk dat geen onrecht doet, geen onwaarheid spreekt, dat streeft naar samenhang en verbinding tussen mensen, dat begrip heeft voor wie in de knel zitten en dat het oog gericht houdt op God uit wiens hand wij alles ontvangen hebben om van te genieten en om goed mee te doen.

Amen.

 

Pastor

Richten wij ons in vertrouwen tot God die zich niet afkeert als wij Hem zoeken.

Lector

Wij bidden voor de kerk. Dat wij die de kerk vormen,  dat bescheiden volk willen zijn dat de vrede dient, het welzijn van kleinen behartigt en U dankt voor uw goede gaven. Maak uw kerk tot zout en licht in de wereld van vandaag.

Laat ons bidden.

Lector

Wij bidden voor ons land en onze stad Oss. Dat ons leven als christen het leefklimaat bevordert; dat wij door om te zien naar elkaar verbinding brengen in onze straten en wijken. Maak ons tot brengers en doeners van het goede.

Laat ons bidden.

Lector

Wij bidden voor onze parochiegemeenschap. Voor de zieken en vereenzaamden …. om onze troostende nabijheid.  Voor de bedroefden die een dode te betreuren hebben… om gebed en medeleven. Voor de eerste Communicanten – 19 in getal – die hun voorbereiding beginnen…… dar zij zich welkom voelen in ons midden;  Voor Xiandro Melfor die straks gedoopt zal gaan worden…. dat hij mag opbloeien tot een blije christen. Help ons in deze parochie zorg voor elkaar te dragen en zo een hechte gemeenschap te zijn.

Laat ons bidden.

PastorGoe
de God, moge de gezindheid van Jezus wonen in ons hart opdat wij leven Hem achterna en uw Rijk tegemoet.
Amen.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s