overweging van zondag 27 mei 2018 door p. Tom Buitendijk

Jaarlijks sta ik er verbaasd over dat de meeste eerste communicanten nog geen kruisteken kunnen maken. Is dat dan zo belangrijk dat ze dat dan al kennen?, vragen ouders dan.  Het duidt ergens op. Hier wordt een stukje katholieke traditie los gelaten.
In moderne kerken zijn geen wijwaterbakken meer om met wijwater een kruisteken te maken. Ter herinnering: ik ben een gedoopt mens.  Ook    onze  Sint Jozef kerk heeft geen wijwaterbak meer. Vijftig jaar geleden vond men dat  niet meer nodig. Ook hier wordt een katholieke traditie los gelaten. Vroeger had iedereen een wijwaterbakje op zijn slaapkamer. Nu niet meer. Hebt u er nog een? Ik eerlijk gezegd niet .
Het kruisteken is op vele manieren een symbool. Als ik me bekruis – en als ik dat dan bewust doe, want vliegen weg slaan is geen kruisteken maken, zei mijn moeder,  –  dan stel ik me in Gods Tegenwoordigheid.
Ik stel mij onder de hoede van God die ik noem: Vader, Zoon en Geest. In deze naam ben ik gedoopt, ondergedompeld en tot nieuw mens opgestaan.
Bidden in het openbaar is ook voor ons als gelovige mensen steeds moeilijker geworden. Een kruis slaan in een restaurant doen nog maar heel weinig mensen. Een  bestuur van een vereniging had een etentje in een restaurant. De voorzitter vroeg om een moment stilte voor het eten. Toen het hem lang genoeg geduurd had, zei hij:“ Bent u klaar met bidden, mevrouw Jansen ?”
Een kruisteken maken – met of zonder wijwater – betekent  ons doopsel in herinnering brengen.  Wij zijn – op een woord van Jezus – gedoopt in de Naam van de Vader, de Zoon en  de Heilige Geest.  En als gedoopten worden we geleerd de geboden te onderhouden die Jezus ons bevolen heeft.  Dan zal Hij met ons zijn alle dagen tot aan de voleinding der wereld.  Wie een kruisteken maakt zoekt verbinding met God de Vader; belijdt te willen leven in Jezus’ Geest; getuigt dat Gods Geest in hem woont en werkzaam is.   Je kunt het korter zeggen: wie een kruisteken maakt laat zien dat hij kind van God wil zijn.
Een kruisteken symboliseert ook de wereldwijde betekenis van ons geloof.  Noord Zuid Oost West zijn de richtingen waarnaar wij ons uitstrekken. Wereldwijd.  Ook ons héle lichaam is erbij: ons hoofd en al onze verstandelijk vermogens, ons hart en al onze gevoelige vermogens, en al onze daadkracht in armen en handen. Het gaat om de héle mens die kind van God is.
Een traditie als kruistekens maken voor en na het eten, bij slapen gaan en opstaan kun je niet opleggen en min of meer dwingend invoeren. Toch vind ik dat ouders het kruisteken aan hun kinderen moeten leren.  De traditie is te kostbaar om zomaar verloren te laten gaan.
De samenleving van vandaag heeft bewuste en getuigende christenen nodig.  Een samenleving die van God los is, is ten dode gedoemd. Miljoenen mensen zijn dagelijks slachtoffer van communistische  en kapitalistische  denk – en gedragswijzen. Hun systeem is gebouwd op concurrentie en niet op de liefde van God die er voor alle mensen wil zijn.
De wisseling van de zorgzame samenleving naar de participatie maatschappij brengt  onnodig veel leed mee. Solidariteit – verbondenheid wordt in geruild  voor ‘ieder voor zich’, voor solitair – zijn.  In het gelaat van de ander zien we  God niet meer oplichten. Ik had honger .. ik was ziek … ik was vreemdeling ….
Een samenléving zonder God is geen sàmenleving; het is het samen gaan van elkaar bestrijdende groeperingen: arm tegen rijk; kanslozen tegen goed opgeleiden; jong en gezond tegenover oud en verzorgingsbehoeftig; bekende Nederlanders tegenover mensen die afgeschreven zijn.
Het kruisteken laat zien dat wij God-gelovige mensen zijn. Ook al is ons geloof vaak een zoekend geloven.  We weten niet zo goed wie God voor ons is.  In het evangelie staat de troostende zin: “Toen de apostelen de Verrezen Heer zagen wierpen zij zich in aanbidding terneer; sommigen echter twijfelden”. Geloven en twijfelen sluiten elkaar niet uit
Spreken over God als Vader Zoon en Heilige Geest blijft altijd moeilijk.
In de filosofie en in de theologie is men voor dit samengaan van deze drie  Godsnamen het woord: Drie –eenheid gaan gebruiken. Het is een zelf gesmeed woord om uit te drukken dat Vader Zoon en Geest even goddelijk zijn.  Drie–eenheid is geen Bijbels woord. Ook al is het geen Bijbels woord,  daarom is het in onze katholieke traditie wel een zeer kostbaar woord.  Het geeft aan dat God zich op drievoudige wijze met ons verbindt. Als Schepper en Heer van het Heelal gaat God de Vader alles te boven.  Als mens geworden Woord van God is Jezus sprekend de Vader. Deze Jezus is het menselijke gezicht van God naar ons toe. Hij is onze vriend, herder, leidsman.
Als kracht tot liefde en verbondenheid werkt Zijn Geest in alle mensen. De Geest die ons vervult maakt ons tot mensen die Jezus navolgen en zo  de wil van de Vader doen. Je zou kunnen zeggen: God boven ons, God in ons, God met ons. Als je een kruisteken maakt , wijs  je op je hoofd: God gaat ons te boven; Als je je hart aanraakt: zijn Geest is in ons werkzaam. Als je je handen spreidt: samen met Jezus wil ik concreet daden van liefde doen. Als katholieke christenen kunnen we er voor zorgen dat dit geloofsgebaar levende traditie blijft door het onze kinderen en kleinkinderen bewust door te geven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s