Overweging van zondag 24-6-2018 door p. Tom Buitendijk

Johannes de Doper  24 juni 2018

 

Inleiding

U allen van harte welkom in deze viering .

Vandaag viert de kerk de geboorte van Johannes de Doper.

Het is ook een heel bijzondere datum.  24 juni  is de langste dag van het jaar.

Het is het einde van de lange periode van het Eerste of Oude Testament.

Over zes maanden plus een dag vieren wij de Geboorte van Jezus, 25 december.

Het is de kortste dag van het jaar. Het is het begin van de Nieuwe Tijd.

Op beide geboortedagen begint God iets nieuws met ons mensen.

Staan wij daar open voor?

Om deze Eucharistie goed te kunnen vieren bereiden we ons een moment in stilte voor. 

Overweging

 

Jesaja 49.1-6

Lucas 1,57 – 66.80

 

Dat voor Elisabeth het ogenblik aanbrak dat zij  moeder zou worden is méér dan een mededeling.  Elisabeth  kon haar leven lang géén moeder worden en droeg de schande van de kinderloosheid met zich mee. Tot het ogenblik dat de haar man, de priester Zacharias, een verschijning  van een engel kreeg.  De engel vertelde hem dat Elisabeth op haar hoge leeftijd toch nog in verwachting zou raken. Zacharias kon het niet geloven. Hij kon letterlijk van verbazing niet mee spreken.

De geboorte van Johannes is een geboorte waar God als het ware de hand in had. Met deze geboorte beging er iets nieuws.  God neemt het initiatief.  Zacharias  de priester en de vrome vrouw Elisabeth verlangden vurig naar een nieuwe begin. Zij zagen uit naar de komst van de Messias die Israël zou bevrijden. Met zijn tweeën  vertegenwoordigen zijn als het ware het hele volk. Met dit nieuwe kind ziet God genadig op hen neer. Op hen samen en op heel het joodse volk.

 

U hoorde zelf al dat er méér verteld wordt over de naamgeving dan over de geboorte. Naar de gewoonte van mensen zou de jongen de naam van zijn vader krijgen. Een naam die een familietraditie kan voort zetten.

Maar Elisabeth is zo blij met haar kind,  en zij ervaart zijn geboorte zó

als een Godswonder dat zij hem de naam Johannes geeft: God is genade.  Dat is die jongen voor haar. Dat zal die jongen zijn voor zijn volk. Zijn naam is een program.  Zodra Zacharias schrijft  “Johannes zal hij heten” , kan hij weer spreken en God prijzen om zijn overgrote goedheid.  Maar de omwonenden vragen zich af: Wat zal er worden van dit kind? Wat betekent die naam voor ons?   Zoals van oude  profeten gezegd wordt: De hand van de Heer was met hem en Gods Geest beheerste hem meer en meer.

 

De meest populaire afkorting van Johannes is in het Nederlands Jan en in het Engels John. Het is misschien ouderwets, maar het is wel een naam met inhoud.  In veel families zijn namen een traditie: ze gaan van vader op zoon en kleinzoon; van moeder op dochter op kleindochter. Je hoort door je naam ergens bij.   De roepnaam was bij katholieken meestal een afkorting van de doopnaam. Doopnamen waren meestal heiligennamen.  Zo’n heilige kan dan een voorbeeldfunctie hebben.

Nicolaas: overwinnaar. Petrus : rots.  René: weder geborene;  Patrick: vaderlandlievend; Richard: rijke man ; Thomas : patroon van de twijfelaars.

 

De meest voorkomende namen waren in 2017 voor jongens: Noah, Sem en Lucas De meest voorkomende voor meisjes: Emma, Tess en Sophie.  Namen worden mode.  De meeste namen raken helaas  los van hun betekenis en achtergrond.  Mijn nichtje Krista heeft twee dochtertjes Sara en Hanna. Helaas wist ze niet dat ze Bijbelse namen gekozen had. Ze vond ze alleen maar mooi. Tegenwoordig maken mensen zelf fantasienamen; of ze geven hun kind namen van tv sterren of sportlui; of ze kiezen namen uit andere landen en culturen. Soms zijn namen zo ingewikkeld dat je je moet afvragen of het kind er later blij mee zal zijn.

Ik zou er voor willen pleiten dat kinderen namen krijgen waarin iets doorklinkt van de hoop en de verwachting die ouders van hun kind koesteren; een naam die betekenis heeft; een naam waarmee het kind een levensprogramma krijgt aangeboden.

Natuurlijk zal het kind zijn eigen leven vorm moeten geven en komt zo’n naam soms niet helemaal uit de verf. Toch kan een kind houvast aan zijn naam hebben.  Naamgeving verdient zorgvuldigheid.

 

Wat zal er worden van dit kind? vroegen de omwonenden zich af.

Wij komen Johannes in de Bijbel tegen als een profeet die met kracht en gezag op roept tot bekering. Op scherpe wijze confronteert hij mensen met zichzelf en laat hij zien hoe schijnheilig ze zijn.

Vrome Schriftgeleerden verwijt hij dat ze andere zware regels opleggen en zichzelf er niet aan houden. Soldaten verwijt hij dat ze plunderen en roven in plaats van mensen te beschermen. Tollenaars en publieke vrouwen luisteren met open mond naar hem en beginnen een nieuw leven.

“Johannes wat  moeten we doen ?, vragen de mensen.

“Kijk in jezelf en zie of jouw diepste verlangen klopt met jouw daden”,

is zijn antwoord. Dat antwoord is verrassend actueel.

 

Vandaag komen regeringsleiders bij elkaar om te spreken over vluchtelingen.  Ze zeggen: Hoe kunnen wij deze mensen helpen” en ze bedoelen  “hoe verhinderen we dat ze hierheen komen”.  Daar zijn de meeste mensen het mee eens….

We zeggen : “Echte vluchtelingen willen we opvangen. Economische vluchtelingen moeten terug.” Maar mensen uit andere landen die we goed kunnen gebruiken voor onze economie ontvangen we met open armen.  Polen in de bouw; Indiërs in de computerindustrie; Filippino’s in de thuiszorg.   We helpen vreemdelingen  graag als het ons zelf voordeel oplevert.

Tegen arme mensen zeggen we dat er toch een voedselbank is en zelf gaan delen blijven we moeilijk vinden. We vinden wel dat er vrede moet komen in Syrie en verkopen tegelijk wapens.

 

 

Johannes betekent God is genadig.  Maar hij geeft ons ongenadig op ons kop!  Zijn oproep is: Breng in praktijk wat je preekt. Dat geldt voor de verantwoordelijke leiders in kerk en samenleving, Dat geldt voor iedereen die durft te vragen:  Johannes wat moet ik doen om Gods genade te mogen ervaren?

 

Bekering is de helft van een nieuw begin. Laat die oude mens in je los!

Toe wending is de tweede helft. Word nieuwe mens in Jezus’ Geest!

Van Johannes krijgen we ongenadig op ons kop.  Van Jezus ontvangen we onvoorwaardelijke genade. Zoals God de zon laat schijnen over goeden en bozen; zo roept Jezus goeden en bozen op om samen een nieuwe gemeenschap te vormen. Hij  roept ons op ons te koesteren in de zon van de gerechtigheid,

ons te warmen aan de hartverwarmende vredelievendheid en goedheid;

om te wandelen in het licht van zijn gelaat.

 

Door de bekering waartoe Johannes oproept vinden we moed om ons toe te wenden naar die nieuwe wereld.  Maar ook als we volgeling van Jezus zijn, dan zijn we er nog niet.  Want nog steeds blijft de uitdaging klinken:  “Kijk in jezelf en zie of jouw diepste verlangen klopt met jouw daden”. Amen.

 

 

 

 

 

 Voorbede

 

Pastor: Op het feest van Johannes de Doper bidden we tot U om een oprecht en zuiver hart.

 

Lector :

Om een profetische geest van kerkelijke leiders.

Dat zij de noden van de tijd verstaan en woorden vinden

om in deze wereld het Rijk van God aan te kondigen.

Stilte …. Laat ons bidden .

 

Lector:

Voor alle christenen die geloven in de nabijheid van het Rijk van God

maar er zo moeilijk handen en voeten aan kunnen geven.

Maak ons tot moedige mensen in een wereld die van God niet weten wil.

Stilte …. Laat ons bidden .

 

Lector:

Voor de vluchtelingen in deze wereld die zoeken naar vrede en veiligheid.

Dat de regeringen van Europa wegen vinden om aan deze mensen recht te doen.

Dat wij zelf bereid zijn om vreemdelingen in ons midden te ontvangen.

Stilte …. Laat ons bidden .

 

Lector

Voor de vier en dertig duizend mensen die in de Middellandse Zee verdronken zijn.

Voor de families die wanhopig en verdrietig achter blijven.

Zij zijn mensen zoals wij.

Stilte …. Laat ons bidden .

 

Pastor

Goede God, help ons ons toe te keren naar Jezus

die uw liefde verkondigde en in daden liet zien.

Dat zijn Gees over ons komt en ons meer en meer beheersen zal.

Dit vragen wij u door Christus onze broeder en  Heer in eeuwigheid. Amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s